روشنایی

نورپردازی در سینما

یکی از تاثیرگذارترین عملیات در تصویربرداری سینما، نورپردازی صحنه است. نور در سینما فراتر از تاباندن نور به اشیا فقط برای نمایاندن آنهاست. نورپردازی بافت را جلوه‎گر می‌کند، یعنی به ما امکان دیدن خطوط نرم یک صورت، بافت زیر یک تکه چوب، نقوش ظریف تار عنکبوت، درخشندگی شیشه و تلألو یک جواهر تراش‌خورده را می‎دهد.

در واقع نگاه ‌ما را به اشیا و کنش‌های خاص معطوف می‌کند. یک لکه که نور بیشتری دریافت کرده می‌تواند چشم ما را به یک ژست مهم جلب کند و در مقابل سایه جزئیات را نیز پنهان می‌کند. نور با ایجاد نقاط روشن و تاریک به اشیا شکل می‌‎دهد. نقاط روشن نشانه‎های مهمی به بافت سطح ارائه می‌دهند.

نقش نور در سطح و سایه

نقش نور در سطح و سایه

اگر سطح مثل شیشه یا کروم صاف است، نقاط روشن روی آن براق و درخشنده است. در سطح زبرتر مثل سطح سنگ، نقاط روشن پخش‎تر هستند. نورپردازی، حس ما از شکل و بافت اشیای نمایش داده شده را تحت تاثیر قرار می‎دهد. به عبارتی، شما اگر یک گلدان را از روبرو نور دهید بسیار کامل دیده می‌شود، اما اگر همان را از کنار نور دهید، فقط نیمی از آن دیده خواهد شد. استفاده‎ی درست از نور می‎تواند هر شیء را زیباتر و دلنشین‎تر کند، اما در این بین نقش سایه‌ها نیز بسیار مهم است.

انواع سایه در سینما

در سینما دو نوع سایه در ترکیب‌‎بندی اهمیت دارند؛ یکی سایه پیوسته و دیگری سایه افکنده است. اگر زمانی قسمتی از چیزی جلوی تابیدن نور را بر بخش دیگر همان شیء بگیرد، سایه پیوسته ایجاد می‎شود. وقتی در اتاق تاریکی روبروی شمعی می‎ایستید بخش‎هایی از صورت و بدنتان در تاریکی قرار می‏‌گیرد. این پدیده را سایه‎ی پیوسته می‎گویند، ولی در عین حال نور شمع به بدن شما می‎تابد و سایه‎ای روی دیوار پشتی ایجاد می‎کند. این سایه‎ی افکنده است، چون بدن شما جلوی تابش نور را گرفته است. نورپردازی سخت، سایه‎های کاملا مشخص ایجاد می‎کند، ولی در نورپردازی نرم روشنایی‎ها پخشیده هستند.

ویژگی‌های نورپردازی

به طور کلی، نورپردازی 4 ویژگی نظیر کیفیت، جهت، منبع و رنگ را در بردارد. جهت نورپردازی بر مسیری اشاره می‎کند که نور از طریق آن از منبع یا منابع خود به شیء می‎تابد.

اشترنبرگ می‎نویسد: هر نور نقطه‎ای دارد که روشن‎ترین نقطه است و به دنبال نقطه‎ای می‎رود تا خود را در آن کاملا گم کند. سفر اشعه از آن هسته‎ی مرکزی به قلمرو تاریکی، ماجرا و درام نور است.

جهت‌های پردازش نور

جهت‌های پردازش نور

نور جلویی: در نورپردازی از روبرو سایه‌ها حذف می‌شوند. چنین نورپردازی باعث ایجاد یک تصویر تخت می‌شود.
نور پشتی: همانطور که از اسمش معلوم است، نور از پشت سوژه فیلمبرداری شده، می‌‎تابد. نور می‌تواند در زاویه‌های مختلف بتابد، از بالای پیکر، از زوایای مختلف از پهلو و از روبروی دوربین به طور افقی یا از زیر.

نور پشتی اگر همراه دیگر نورها نباشد باعث تصویر ضدنور می‌شود. اگر این نور با نورهای روبرویی بیشتر ترکیب شود، خطوط محیطی محو ایجاد خواهد شد.
نور پایین: نشانه این است که نور از پایین به شیء می‌تابد. از آن‌جا که نورپردازی از پایین چهره را تحریف می‌کند، اغلب برای خلق جلوه‌های وحشت دراماتیک به کار می‌رود. در نتیجه، یک نورپردازی خاص می‌تواند بسته به اینکه در چه متنی قرار گیرد، کارکردهای مختلف داشته باشد.
نور بالا: نور متمرکز که تقریبا از بالای صورت بازیگر به او تابیده می‌شود. این کار برای بهتر دیده شدن عضلات صورت و دیده شدن استخوان گونه صورت استفاده می‌شود.

منبع نور در سینما

یکی دیگر از مشخصه‌های نور، منبع آن است. در بعضی فیلم‌ها، مثل فیلم‌های مستند، ممکن است فیلمساز مجبور باشد که با نورهای موجود در محل، فیلمبرداری کند، ولی در اغلب فیلم‌های داستانی از منابع نوری اضافی برای اعمال کنترل بیشتر بر کیفیت تصویر استفاده می‎کنند.

در بیشتر فیلم‎های داستانی، لامپ‌های رومیزی یا چراغ‎های خیابانی که در میزانسن می‎بینیم، منبع اصلی تامین نور فیلمبرداری نیستند، ولی این منابع نوری حاضر در صحنه، توجیه‌کننده‌ی نحوه‎ی نورپردازی در هنگام تولید هستند. فیلمساز معمولاً تلاش می‎کند تا طرحی از نورپردازی ایجاد کند که با منابع نوری موجود در صحنه همخوانی داشته باشد.

کلام آخر

همانطور که در این مقاله خواندید، یکی از مهم‎ترین کارها در تصویربرداری سینما، نورپردازی است. کیفیت، جهت، منبع و رنگ، 4 ویژگی نورپردازی است که به هنگام نورپردازی صحنه در سینما باید آن‎ها را در نظر گرفت. جالب است بدانید که پردازش نور از جهات مختلف صورت می‎گیرد؛ همانند نور جلویی، نور جانبی، نور پشتی، نور پایین و نور بالا که کارایی مختلفی دارند.

 سوالات متداول:

ویژگی نورپردازی کدامند؟

نورپردازی 4 ویژگی کیفیت، جهت، منبع و رنگ دارد.

جهت‎های پردازش نور در سینما را نام ببرید؟

نور جلویی، نور جانبی، نور پشتی، نور پایین و نور بالا از جهت‎های پردازش نور در سینما هستند.

انواع نورپردازی کدامند؟

دو نوع نورپردازی داریم؛ نورپردازی سخت و نورپردازی نرم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *